Het debacle dat Wet DBA heet

Het debacle dat Wet DBA heet

Trouble ahead door Wet DBA

Uit de kwartaalmonitor van HeadFirst en ZP Zaken in samenwerking met de Universiteit van Tilburg blijkt nog maar eens hoe schadelijk de Wet DBA is voor zzp’ers. Op basis van ruim duizend reacties op de website dbafeedback.nl en een enquête bij ruim 1.700 zzp’ers en meer dan 50 opdrachtgevers blijkt dat de onduidelijkheid en onzekerheid ten gevolge van de Wet DBA groot is bij zowel zzp’ers als opdrachtgevers. We zetten enkele opvallende resultaten op een rijtje.

Zzp’ers komen moeilijker aan opdrachten en een kwart overweegt als zzp’er te stoppen

Sinds de invoering van de Wet DBA op 1 mei 2016 is het voor zzp’ers moeilijker geworden om aan opdrachten te komen. Eind april zag 53% het al pessimistisch in maar gevraagd in september, na enkele maanden ‘praktijk’ met de Wet DBA, antwoordt niet minder dan 74% van de zzp’ers dat het moeilijker is geworden om nog aan werk te komen.

Wanneer aan de zzp’ers gevraagd werd of ze al daadwerkelijk opdrachten zijn misgelopen door de Wet DBA, antwoordt 38% van wel. Het gaat dan vooral om 1 tot 2 opdrachten als is 12% al 3 of meer opdrachten misgelopen. Het percentage zzp’ers dat nu overweegt om als zzp’er te stoppen, is dan ook van 12% in april naar 25% in september gestegen!

Dat het voor zzp’ers moeilijk(er) is geworden om aan werk te komen, heeft veel te maken met de onzekerheid en moeilijkheden die opdrachtgevers ondervinden om zzp’ers in te huren. Niet minder dan 8 op de 10 opdrachtgevers vindt dat de Wet DBA het moeilijker heeft gemaakt om zzp’ers in te huren

Wet DBA verhoogt de administratieve druk

Eén van de doelstellingen van de Wet DBA was de administratieve druk te verlichten. In de praktijk blijkt echter het tegenovergestelde. Wanneer opdrachtgevers gevraagd worden of de Wet DBA voor meer administratie zorgt, antwoordt 38% met ‘eens’ en 44% met ‘zeer eens’. Van de zzp’ers antwoordt 33% met ‘eens’ en 34% met ‘zeer eens’. Slechts 11% van de zzp’ers en 6% van de opdrachtgevers vindt dat er minder administratieve druk is gekomen sinds de invoering van de Wet DBA.

Communicatie van de Belastingdienst laat te wensen over

De Belastingdienst heeft via brieven, webinars en social media informatie gegeven over de Wet DBA, maar in de praktijk blijkt dat deze communicatie weinig effect heeft gehad. Terwijl eind april 47% van de ongeveer 700 bevraagde zzp’ers bevestigend antwoordde op de vraag of ze wisten hoe ze moesten werken volgens de richtlijnen van de Wet DBA, was eind september 51% van de ruim 1.700 bevraagde zzp’ers het met deze stelling eens. Bij de opdrachtgevers weet 56% hoe ze zzp’ers moeten inhuren volgens de richtlijnen van de Wet DBA, terwijl 19% zegt dit niet te weten.

Over de manier waarop de Belastingdienst de Wet DBA zal gaan handhaven, is de onzekerheid zowel bij zzp’ers als bij opdrachtgevers zeer groot. Maar liefst 86% van de opdrachtgevers en 86% van de zzp’ers maakt zich eind september zorgen over het handhavingsbeleid van de Belastingdienst. Eind april maakte nog 72% van de zzp’ers zich hierover zorgen. Ook hier schieten de communicatie-inspanningen van de fiscus dus duidelijk tekort!

Alternatieve samenwerkingsconstructies

Bijna de helft van de zzp’ers (44%) kreeg van de opdrachtgever(s) te horen dat ze niet meer (rechtstreeks) ingehuurd zouden worden. Geen wonder, want sinds de invoering van de Wet DBA hanteert maar liefst 60% van de opdrachtgevers een ander beleid ten aanzien van het inhuren van zzp’ers. Drie op 10 opdrachtgevers neemt het beleid terzake nog in overweging. Wanneer er een ander beleid wordt gevoerd, betekent dit in 33% van de gevallen dat in het algemeen voor een alternatieve constructie wordt gekozen. Iets meer dan de helft van de opdrachtgevers bepaalt dit alternatief per individu / zzp’er. Eén op de 10 opdrachtgevers heeft ervoor gekozen alle opdrachtovereenkomsten met zzp’ers niet meer te verlengen.

Samenwerking beëindigen of… Wat zijn nu de alternatieve samenwerkingsconstructies die zzp’ers voorgelegd krijgen? De helft van de bevraagde zzp’ers wordt gevraagd via een payroll- of uitzendconstructie te werken. Werken via een bemiddelaar / intermediair (32%) of via een (al dan niet tijdelijk) vast dienstverband bij de opdrachtgever (30%) zijn ook populaire suggesties. Werken vanuit een declarabele uren BV (13%) of werken vanuit een BV (11%) zijn andere opties. Bijna 1 op 5 van de bevraagde zzp’ers heeft nog geen alternatieven voorgelegd gekregen.
De payroll-uitzendconstructie (9%), het werken vanuit een declarabele uren BV (5%) of een (tijdelijk) vast dienstverband bij de opdrachtgevers (4%) zijn echter de minst favoriete keuzes van zzp’ers. Liever kiezen ze ervoor om via een bemiddelaar / intermediair te werken (31%), of vanuit een BV te werken (26%). Ook zijn er nog flink wat zzp’ers (28%) die liever de samenwerking beëindigen dan dat ze zich in een andere constructie laten dwingen.