KvK: verlies omzet voor ruim 122.000 zzp’ers door Wet DBA

KvK: verlies omzet voor ruim 122.000 zzp’ers door Wet DBA

Daling omzet zzp'ers door Wet DBA

Onderzoek van de Kamer van Koophandel (KvK) toont aan dat de gevolgen van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) toch schrikbarend hoger liggen dan eerder werd becijferd. Volgens de KvK verloor 18% van de bijna 700.000 zzp’ers die met deze Wet te maken hebben gekregen, afgelopen jaar opdrachten en dus omzet.

Wet DBA treft omzet van “schrikbarend hoog” aantal zzp’ers

Na de invoering van de Wet DBA groeide de onrust en onzekerheid bij zzp’ers en hun opdrachtgevers al snel. Het was meteen duidelijk dat opdrachtgevers minder happig waren om nog op dezelfde manier met zzp’ers samen te werken, uit vrees voor naheffingen en boetes. Hoeveel zzp’ers hierdoor effectief in hun omzet geraakt werden, werd regelmatig onderzocht, maar men kwam niet tot een eenduidig aantal. De ABU sprak in september 2016 over 4% van alle zelfstandigen en ZZP Nederland had het in oktober 2016 over 10%. Eind december bleek uit analyse van The Intelligence Group het aantal zzp’ers dat effectief last ondervond, toch nog positiever uit te vallen dan eerst werd gevreesd: 46.000. Toch hield zzp-expert Spaninks ook toen al een slag om de arm, omdat uit dit onderzoek duidelijk werd dat veel grote bedrijven bekendmaakten hun contract met zzp’ers per 1 januari 2017 niet meer te willen verlengen.

Het onderzoek van de KvK staatssecretaris zet Wiebes en de politiek hopelijk weer met beide voeten op de grond: ruim 122.000 zelfstandigen liepen afgelopen jaar omzet mis door de Wet DBA. Wat het kwantitatieve verschil in gedupeerden kan verklaren is de definitie die de KvK heeft gebruikt om het aantal zzp’ers die met de Wet DBA te maken hebben onder de loep te nemen. De KvK heeft in haar onderzoek alle zzp’ers die hun diensten aan andere bedrijven aanbieden (en hierdoor theoretisch schijnzelfstandig kunnen zijn) meegenomen. Van de schilder die klust voor een onderaannemer tot de freelance journalist die artikelen verkoopt aan een krant. De KvK nam in het onderzoek geen zelfstandigen mee die niet met de Wet DBA te maken hadden, komt hierdoor uit op een totaal van bijna 700.000 zzp’er, waarvan dus niet minder dan 18% (ruim 122.000) omzet is verloren.

Wie omzet verliest, blijft niet natuurlijk niet bij de pakken neerzetten en zoekt snel naar nieuwe manieren / opdrachten om nieuwe omzet te realiseren. Uit het KvK-onderzoek blijft dat 11% van de ondervraagden in dienst kon bij de opdrachtgever. Nog een deel kon als gedetacheerde of als uitzendkracht aan de slag bij een opdrachtgever. Andere zzp’ers en freelancers moesten omzetverlies incasseren maar hielden nog voldoende opdrachtgevers, opdrachten en omzet over om te kunnen (over)leven. Nog anderen belandden in de bijstand.

Einde nog niet in zicht

Ondanks dat de handhaving van de Wet DBA minimaal al tot 1 januari 2018 is opgeschort en dat de Belastingdienst een brief stuurde naar zzp’ers met hierin een verduidelijking over wat dit uitstel voor hen concreet betekent, blijkt de angst voor boetes bij opdrachtgevers nog steeds aanwezig. Want hoewel de Belastingdienst aangeeft geen boetes en naheffingen uit te delen over samenwerkingsverbanden die naar hun mening toch onder de noemer ‘schijnzelfstandigheid’ vallen, wordt er wel nog steeds gezocht naar bedrijven die willens en wetens de boel oplichten. En dat blijft voor een aantal bedrijven een reden om zzp’ers te mijden. Volgens Spaninks zijn het vooral grote bedrijven die huiverig blijven. Ook bij VNO-NCW merken ze nog steeds ‘een bepaalde onzekerheid die voortduurt’.