Pensioen: minderheid zzp’ers denkt nu al aan later

Pensioen: minderheid zzp’ers denkt nu al aan later

Meerderheid zzp'ers bouwt geen pensioen op

Ruim de helft van de zzp’ers doet helemaal niets aan zijn pensioenvoorziening. In vergelijking met zelfstandigen in landen in Europa, Azië en Noord- en Zuid-Amerika, blijken Nederlandse zzp’ers bovendien vaak slechter voorbereid op het pensioen. Waarom is dit zo?

Nederlandse zzp’ers slecht voorbereid op pensioen

In Nederland ben je als zzp’er zelf verantwoordelijk om geld opzij te zetten voor wanneer je stopt met werken. Heb je geen ‘appeltje voor de dorst’, dan moet je uitsluitend zien rond te komen met je AOV-uitkering. Afhankelijk van je persoonlijke situatie, krijg je dan maandelijks tussen ruim 600 tot bijna 1.400 euro per maand. Voor veel zzp’ers betekent dit een flinke knauw in hun financiële situatie. Uit onderzoek van ING Economisch Bureau, waarover we al eerder schreven, blijkt dat vooral zzp’ers die niet of nauwelijks in loondienst gewerkt hebben, single zijn en in huurwoningen wonen groot risico lopen om financieel kwetsbaar te zijn als ze met pensioen gaan.

Toch blijkt dit negatieve toekomstbeeld voor veel Nederlandse zzp’ers op zichzelf niet genoeg reden om zich op het pensioen voor te (willen) bereiden. Onderzoek van Aegon onder 1.500 zzp’ers in 15 landen in Europa, Azië en Noord- en Zuid-Amerika toont aan dat hoewel 55 procent van de zzp’ers zegt een pensioenplan te hebben, slechts 8 procent dit op schrift heeft vastgelegd. Verder zegt 34 procent wel geld opzij te zetten, maar geen verplichtingen aan te willen gaan. Slechts 28 procent beschikt over een back-upplan.

De ver-van-mijn-bedshow?

Dat de meerderheid van de zzp’ers (te) laat of zelfs nooit begint met pensioen opbouwen, heeft verschillende oorzaken.

Er zijn vooreerst enkele financiële redenen waarom zo weinig zzp’ers geld opzijzetten voor hun pensioen. Zzp’ers hebben een onregelmatig inkomen en zeker in economisch mindere / onzekere tijden schiet er vaak geen geld meer over om voor hun oude dag opzij te zetten. Een andere reden is dat pensioen bij veel zzp’ers gewoon niet bovenaan het prioriteitenlijstje prijkt. Ook in je bedrijf moet je namelijk regelmatig de nodige investeringen doen. Als je pensioen geen echte prioriteit vindt, kun je al snel de neiging hebben om het sparen voor je pensioen uit te stellen.

Een andere verklaring is dat de grote meerderheid van de Nederlandse zzp’ers verwacht veel langer dan hun 65ste moeten doorwerken. Sommige zzp’ers denkt zelfs helemaal nooit met pensioen te (kunnen) gaan.

Andere redenen waarom opvallend veel zzp’ers niet nu al aan hun pensioenopbouw denken, zijn bijvoorbeeld de complexiteit rond pensioenopbouw en het feit dat het niet altijd evident is om te berekenen hoeveel geld je voor na je pensioen moet gespaard hebben om comfortabel rond te komen. Op zich zijn er genoeg beleggings- en spaarprogramma’s voor het pensioen van zelfstandigen, maar genieten ze niet altijd een even grote bekendheid bij de doelgroep.

Oplossing: verplicht pensioen of opt-out?

Verschillende politieke partijen pleiten er al jaren voor om zzp’ers te verplichten pensioen op te bouwen. Ook kersvers FNV-vakbondsvoorzitter Han Busker wil, naast het afschaffen van alle fiscale voordelen voor zzp’ers, dat pensioenopbouw voor zzp’ers verplicht wordt. Verplicht pensioen was ook één van de twee alternatieven die de Sociaal Economische Raad (SER) medio vorig jaar in een plan voorstelde. Het andere idee was om het voor zzp’ers aantrekkelijk te maken om zich aan te sluiten bij een bestaand pensioenfonds.
Zzp-pensioen verplichten ligt echter politiek gevoelig. Zo is de VVD er bijvoorbeeld helemaal geen voorstander van. Ook volgens brancheorganisatie ZZP Nederland is een verplichte pensioenopbouw voor zzp’ers geen goed idee. Zzp’ers moeten hun eigen keuze kunnen blijven maken, vinden ze.

Een andere mogelijkheid is een opt-outprogramma instellen. Dit betekent dat zzp’ers automatisch onder een pensioenregeling vallen, tenzij ze zelf uitdrukkelijk aangeven dat ze dat niet willen.